ناتالي ساروت

ناتالی ساروت خالق آثاری چون: چهره يك بيگانه، مارترو، عصر بدگماني، افلاک نما، بين زندگي و مرگ و نمايشنامه هاي: سكوت، دروغ، ايسما، به خاطر يك بله يا يك نه ناتالی ساروت در 18 ژوئیه 1900 در روسیه به دنیا آمد و دو سال بعد، پس از جدایی پدر و مادرش مقیم فرانسه شد. در سال 1925 با ریموند ساروت در دانشکده آشنا شد که به ادعای خودش بهترین و اولین خواننده‌ی همیشگی آثارش بوده، کسی که مفهوم تراوشات قلمی او را چنان که بایست درمی‌یافت. ساروت از پیشگامان رمان نو بود. البته بعضی معتقدند چیزی به نام رمان نو به خودی خود وجود نداشته، بلکه این نام نتیجه‌ی هیاهویی بوده که عده‌ای روزنامه‌نگار و منتقد ایجاد کرده بودند. ظاهرن ماجرا از این قرار است که در سال 1957منتقدی به نام «امیل هانریو» نقدی بی‌رحمانه بررمان «کرکره» اثر «رب گرییه» نویسنده و فیلمساز فرانسوی، نوشت و در حالی که بسیار از سبک نگارش گرییه برآشفته بود گفت: «بفرمایید این هم رمان نو!» و انگار اصطلاح رمان نو از همان زمان سر زبان‌ها افتاد. این که تاریخ تولد این اصطلاح از چه زمانی است چندان اهمیتی ندارد، چیزی که قابل توجه است این است که خیلی قبل از این یعنی در حدود سال‌ 1939ناتالی ساروت اولین کتاب خود را نوشت که با قواعد ادبیات کلاسیک جور در نمی‌آمد و اگر از خیر نظریه پردازی و تئوری دادن بگذریم، می‌شود خیلی ساده و سر راست گفت این کتاب و کتاب‌های بعد از آن نتیجه‌ی تفکرات، مطالعه و شیوه‌ی نگارش نویسنده‌اش بوده. در همان زمان نویسندگان دیگری مانند کلود سیمون، میشل بوتور، روبر پنژه، کلود اولیه و. . . از دیگر کسانی بودند که بر اثر تحولات اجتماعی و سیاسی دست از شیوه‌ی بیان واقع‌گرایانه برداشتند و نگارش کلاسیک را پشت سر گذاشتند.

دو شعر از سيما نصيري




هزار پایی در درونم است

 حمید نجفی در گفتگوی اختصاصی با بامداد خبر:

 کاش می‌شد برای هر حرف تازه‌ای، واژه‌ی تازه خلق کرد

 بامدادخبر- سامره پاریاب: حميدرضا نجفي متولد 6 آذر 1343 تهران است. برنده جايزه   اول از مجموعه داستان اول گلشيري در سال 1384و جوايز متعدد براي رمان        كوچه صمصام در سال 1382شده، مجموعه داستان باغهای شنی نوشته حمید نجفی به عقیده منتقدان یکی از جدی ترین آثار ادبی سالهای اخیر است. اثر تازه او يعني "ديوانه در مهتاب" نيز به تازگي توسط نشر چشمه منتشر شده است. مصاحبه ما با او مفصل بود نجفی اما با حوصله و تواضعی کم نظیر پاسخگوی سوالات ما شد. در مراسم دریافت جایزه گلشیری برای باغ‌های شنی، محمد علی سپانلو این نوید را به دیگران داد که حمید رضا نجفی، ژان ژنه‌ی ایرانی خواهد شد. با هم مشروح این گفتگو را    می‌خوانیم.

                        
 

یادداشتی بر دیوانه در مهتاب – قسمت سوم
حمیدرضا نجفی
نشر چشمه
چاپ اول، زمستان 87
74 صفحه، 1500 تومان
داستان مدرن، داستان فردیت است. آدم‌های تنها، دور از خانواده و منزوی، شخصیت‌های برجسته‌ی این داستان‌ها هستند. آن‌ها دیدگاه ویِژه‌ی خودشان را دارند و این امکان را به شما می‌دهند تا دنیا را با چشم‌های آن‌ها ببینید. آن‌ها اقلیت نادیده انگاشته هستند و از این جهت، "فردیت" در این جماعت بسیار پر رنگ می‌شود. از این منظر می‌توان گفت "دیوانه در مهتاب" اگرچه جامعه‌ی سنت زده را گزارش می‌کند، اما در روایت شیوه‌ای مدرن دارد. انتخاب راوی اول شخصی که اطلاعاتی جسته و گریخته به ما می‌دهد به جای راوی دانای کل همه چیز دان، ما را با داستان درگیر می‌کند. از طرفی ترتیب اتفاقات و قالبی که برای بیان روایت استفاده می‌شود، به خصوص در داستان "هیچ" به شکلی است که خواننده را تا پایان برای کشف رازی که در دل داستان نهفته دنبال خودش می‌کشد. از این جهت می‌توان داستان اول این مجموعه را داستان پلیسی بی‌عیب و نقصی دانست که شاید بشود گفت در میان داستان‌های هم گروه خودش که به زبان فارسی نوشته یا ترجمه شده‌اند، یک سر و گردن از بقیه بالاتر است. چیزی که "هیچ" را از هیچی در می‌آورد توجه نویسنده به ادبیت داستان است. در کم‌تر داستان پلیسی، نویسنده این همه دغدغه‌ی زبان دارد. در اکثر داستان‌های پلیسی "اتفاق" بر دیگر ارکان داستان پیشی می‌گیرد. اما در این داستان نویسنده به شخصیت، لحن و فضا سازی هم توجه می‌کند و از قضا "تصادف" نقشی در پیش‌برد داستان ندارد و نیروی درونی داستان است که روایت را پیش می‌برد.

نگاهي كوتاه به آثار شروود آندرسن؛آندرسن ؛راوي آدم هاي حاشيه‌اي

    شروود آندرسن از نويسندگان و شاعران عصر طلايي داستان كوتاه در امريكا است كه سال 1876 در شهر كامدن ايالت اوهايو در يك خانواده فقير متولد شد. آندرسن به دليل فقر زياد تحصيلات منظمي نكرد و براي كسب درآمد به كارهايي مثل دوچرخه سازي و تبليغات تجاري و رنگسازي مشغول شد. ولي كم كم در حوالي سال 1913 به ادبيات روي آورد. اندرسن هم از نويسندگاني بود كه نخستين توفيق ادبي اش را در ميانسالي به دست آورد. آندرسن در 15 فوريه 1915 در گذشت .

داش آکل

حسين سناپور در نقدش بر «داش‌ آكل» در ويژه‌نامه‌ي جشنواره‌ي ادبي اصفهان به چند نكته‌ي جالب اشاره كرده، كه بد نمي‌بينم در اين نوشته نگاهي هم به نظرات ايشان داشته باشم. سناپور معتقد است، «داش‌ آكل» آغازي بسيار سنجيده و زيبا دارد: «همه‌ي مردم شيراز مي‌دانستند كه كاكا رستم و داش‌ آكل سايه‌ي همديگر را با تير مي‌زنند.» اين جمله كه يك جمله‌ي تلخيصي است و با آوردن چند كلمه حال و هواي ماجرا و محيط و روابط آدم‌ها را تعريف كرده، در ادامه‌ي داستان با جملات توصيفي و البته گاه گزارشي، بسط داده شده و خواننده را از شرح ماوقع آگاه ميكند. در اين جمله خواننده با نزاعي مواجه مي‌شود كه سه راس دارد: داش‌ آكل، كاكا رستم و مردم شيراز. رفته رفته كه در داستان پيش برويم خواهيم ديد كه در واقع درگيري اصلي بين مردم و داش‌ آكل است.